Η αρχή της επίδοσης ή αλλιώς ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.

Όταν κανείς ξεκινά να ασχολείται με κάτι, στην αρχή είναι αρχάριος. Πλεονασμός η πρώτη φράση; Δεν νομίζω. Επειδή το αυτονόητο είναι μια κατάκτηση που χάνεται ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Η μάθηση, η γνώση, η τριβή, η επανάληψη οδηγούν στην αφομοίωση όσων αποτέλεσαν κοινό τόπο, κατακτήσεις προηγούμενων. Για να πας πιο μακριά, πρέπει πρώτα να φτάσεις εκεί που τερμάτισαν οι υπόλοιποι. Είναι πιο εύκολο για σένα, αφού είναι ένας δρόμος στρωμένος, παρολαυτά παραμένει ένας δρόμος που πρέπει να διαβείς με τα δικά σου πόδια. Και κανείς δεν είπε πως δεν υπάρχει κούραση και κόπος. Και προσπάθεια. Συνεχής και επίπονη.

Πώς να εφορμήσεις από τα μισά του δρόμου, πώς να διεκδικήσεις πρωτιά, πρωτοτυπία, το δικό σου αχάρακτο μονοπάτι, όταν πατάς ακόμα σε χνάρια προηγούμενων;

Η εξέλιξη οδηγεί άλλους σε ανέλιξη, άλλους σε κατάληξη. Μα οφείλει να υπάρχει πρόοδος. Όχι μόνο προσωπική, μα και συνολική, καθώς δεν υφίσταται κανείς μοναχά σαν άτομο, αλλά τοποθετείται μαζί με το έργο του σε έναν μεγαλύτερο χάρτη, με γεωγραφικές αλλά και χρονικές διαστάσεις.

Οι αντίπαλοι, οι συνοδοιπόροι, δεν είναι μόνο οι σύγχρονοι, μα και οι προγενέστεροι.

Για να συνεχίσεις μια παράδοση, πρέπει κάτι να σου παραδοθεί και κάτι να παραδόσεις. Σαν σε μια σκυταλοδρομία  που εκτείνεται στο χρόνο, το έργο αλλάζει χέρια, το σύνολο έργο, το Έργο Τέχνης, περνά από πομπό σε πομπό, μεταπλάθεται, ανανεώνεται και παραδίδεται στους δέκτες.

Αυτή η οικουμενικότητα του νοήματος, το άχρονο και άναρχο, η ιδιότητα του να αφορά ασχέτως πλαισίου, καθιστά ένα έργο, έργο Τέχνης.

Το σύνολο των αποδεκτά χαρακτηρισμένων έργων Τέχνης, αποτελεί ένα σύνολο με πολλές ομοιότητες στην ουσία και την ιδιότητα, πέρα από παράγοντες προσωπικής αισθητικής και κριτηρίου, μοιάζει να απευθύνεται σε όλους και σε όλα, φορέας αλήθειας και ομορφιάς και τελειότητας. Καθολικό.

Όλα τα έργα τέχνης συνομιλούν μεταξύ τους, με μια γλώσσα ιερή, υπεράνω συμβόλων και τεχνοτροπίας. Αυτή η υπερβατική πνοή εμφυσείται στο έργο από την ίδια την υπέρβαση του καλλιτέχνη. Ο δημιουργός μετά από μακρόχρονη πορεία, παιδεμό, τριβή, μόχθο οδηγείται σε μια κατάσταση όπου οι γνωσιακές κατακτήσεις  αποτελούν το γερό κορμό πάνω στον οποίο περιελίσσονται οι προσωπικές ανθοφορίες. Το ισχυρό υπόβαθρο, το πεπαιδευμένο ταλέντο λειτουργούν σαν βατήρας ο οποίος εκτοξεύει το καλλιτεχνικό έργο σε αξιακά ύψη. Ακόμα κι αν το έργο στέκεται αυτόνομο, χωρίς την ανάγκη του δημιουργού η σχέση γεννήματος γεννήτορα υποδηλώνει από μόνη της μια καταγωγή ή μια ταυτότητα.

Τα έργα τέχνης αναβαθμίζουν το αισθητικό μας κριτήριο, μας κάνουν κοινωνούς της ομορφιάς, μας αναμορφώνουν, μας μεταπλάθουν, μας αλλάζουν. Η ρίζα της ευτέλειας και της παρακμής της αισθητικής των σύγχρονων κοινωνιών θα μπορούσε να αναζητηθεί και στο προσφερόμενο καλλιτεχνικό έργο. Ασχέτως ρευμάτων, νεωτερισμών ή και ρηξικέλευθων τομών, η επικρατούσα τάση του γρήγορου και φθηνού, ευκόλως αντικαταστάσιμου κακέκτυπου έργων τέχνης και η εκμετάλλευση των έργων τέχνης σαν εμπορικά προϊόντα έφεραν την παρακμή και τον αισθητικό ξεπεσμό. Η ορθή αντίληψη να εμπλουτισθεί η καθημερινότητα με αντικείμενα που εκτός από χρηστικά θα ήταν και όμορφα, η αντίληψη της ποπ αρτ, σαν φθηνό έργο τέχνης που υπηρετεί και μια καθημερινή χρήση και ανάγκη, στρεβλώθηκε τόσο πολύ που έφτασε να σημαίνει πλήρης αντικατάσταση ενός αυθεντικού, πρωτότυπου έργου Τέχνης από πληθώρα πλαστικών, και συνήθως κακότεχνων μικροαντικειμένων που κατέκτησαν τα νοικοκυριά και έθαψαν το αισθητικό κάλλος κάτω από τόνους κιτς αναπαραστάσεων και υλικών μη ανακυκλώσιμων. Αυτά τα ευτελή αντικείμενα θα βαραίνουν με την ασχήμια τους αυτόν τον πλανήτη επιβαρύνοντας εκτός από την αισθητική και το οικοσύστημα, για αιώνες.

Η σύγχρονη εποχή έφερε μαζί της μια μετατόπιση του νοήματος. Η σκόπιμη χρήση κυρίως για διαφημιστικούς και εμπορικούς λόγους, λέξεων για να ονοματίσουν και να χαρακτηρίσουν ένα προϊόν ως έργο Τέχνης, επέφερε μια σύγχυση ως προς τι είναι τέχνη τελικά, τι χαρακτηρίζει ένα έργο ως έργο τέχνης. Η ανεξέλεγκτη χρήση επιθέτων, χαρακτηρισμών που ήταν χρόνια συνυφασμένοι με το κάλλος, οδήγησαν σταδιακά στην αποδυνάμωση του νοήματος και στον ξεπεσμό των ίδιων των λέξεων.

Αυτή η χρόνια κακοποίηση και παραφθορά, επέφερε ως ήταν φυσικό, μια σταδιακή απομάκρυνση από τον αρχικό σκοπό της Τέχνης, με τη σύγχυση να μεταδίδεται από παρακλάδι της σε παρακλάδι ακολουθώντας το νόμο των συγκοινωνούντων δοχείων.

Το πλέον βεβαρυμένο τέκνο, δεν είναι παιδί των εικαστικών τεχνών, όπου η πλαστικότητα, οι γραμμές, η αντανακλαστική αποδοχή της ομορφιάς είναι, πέραν των σακατεμένων αισθητικών κριτηρίων, κατανοητή μες από την οπτική αντίληψη. Ακόμα και η λογοτεχνία, που τόσο βιάσθηκε μπορεί να αυτοαποκυρήξει την ευτέλεια καθώς η περιγραφή και η μεταφορά, περνούν μέσα από την οδό της γραμματικής, της σύνταξης, της ορθογραφίας, διατηρώντας ένα πλέγμα ασφαλείας ως προς το κατώτατο όριο ξεπεσμού.

Η τέχνη, η πλέον ασθμαίνουσα από την ευτέλεια των καιρών, είναι η Τέχνη της Ποίησης.

Το ποιητικό κείμενο είναι αυτό που υπέφερε και ακόμα υποφέρει τα χειρότερα των δεινών, καθώς η απόλυτη ελευθερία του δεν επέτρεψε κανένα πλέγμα ασφαλείας. Η πτώση είναι ακαριαία και το όριο κατωφλίου διαρκώς μετατοπίζεται χαμηλότερα. Η απουσία σχολών εκμάθησης ποίησης, η οποία τόσο πολύ φανέρωνε το υψηλό κι άπιαστο μιας τέχνης που δεν κατέχεται, δεν άπτεται, δεν διδάσκεται παρά μόνο βιώνεται και υφίσταται σαν εμπειρία, οδήγησε στην κατάργηση όλων των άγραφων κανόνων που την όριζαν σαν να ορίζεις ένα μόνο στιγμιότυπο από ένα Όλον διαρκώς μεταβαλλόμενο. Έτσι σταδιακά και αθροιστικά με την μετατόπιση του νοήματος και την παραφθορά των λέξεων, η κατάργηση του ρυθμού, η παντελής έλλειψη πλαστικότητας, ουσίας, νοήματος, τεχνικής μαστοριάς και η αδυναμία του αναγνωστικού κοινού να αποκηρύξει τα εκτρώματα, λόγω σύγχυσης και αδυναμίας αντανακλαστικής αποδοχής της ομορφιάς (όπως για παράδειγμα στις εικαστικές τέχνες, μέσω της οπτικής αντίληψης), επέφερε μια τέτοια θολερότητα που είναι φυσικώς αδύνατον να διαυγάσει χωρίς την πρότερη επαναφορά των νοημάτων στο ηχητικό τους σαρκίο, χωρίς την πρότερη επανατοποθέτηση της ουσίας στη λέξη.

Advertisements